Tierra Adentro

Poesía

0 771

¡Ili ji’ibäkel tsa’ixbä isik’iyob ja’! ¡Ili ji’ibäkel tsa’ixbä isik’iyob ja’! Mi ibäch’ob ibä tyi iwi’tyak tye’.
Ilustración realizada por ChangosPerros

ÙNÌ YÒÒ   Té kèè ndi ñuu ndì ra kìndòò ndi ndiko ndi nùù ùnì kìì.
Imagen recuperada de Flickr. (CC BY 2.0)

ÍICH’AKO’OB U yíich’akilo’ob in k’abe’ ts’o’ok u ka’anal u la’acht le oochelo’oba’, Máax beet u sip’tal tu ka’ap’éelal in wich.
"Fuego", Víctor Bautista. Imagen recuperada de Flickr. (CC BY-NC-ND 2.0)

ME’TATIK Talemon ta namey k’ajk’ xtiltunontal ta sba yuk’umal ajk’ubal ta stulanil ejk’etik la spasben ko’tan jich bit’il yabenal jijte’etik la sjam sba te jk’abtake ya skolta sba sok te jochol k’inale ta smakel sjimoch’al lum k’inal.
Ilustración realizada por Mildreth Reyes

  ÄJ SIJS tiajk wo’mu pistinis pyuj te’ yäjkpä tzu’is wyiränhomo.
Ilustración realizada por Mariana Martínez
0 869

Kë k’ëbjut ulaj pase tuyak’o ch’ijkobi’ ke ulaj uch’ben uyopo nichte’ tuba kë ch’okle.
Ilustración realizada por ChangosPerros

Wáa ka béeytale’… Kin káantik tu yóok’lal ba’ax ts’o’ok in káantike’ wáa le ken in paktech ka wilik kin wéensik in paakat wáa kin kaxantik wáa ba’ax máaktsil oochelil te’ej múuyalo’obo’ Wáa jump’éel tuunich utia’al in kóocha’at te’ej lu’umo’ ma’ a k’áatik mixba’al mix a wa’alik mixba’al chen na’ate’ jach ti’ le súuktil je’elo’ a paakate’ tu kalubáa tin paakat ka’ tu beetaj u ke’elankil in pixan Chen tukultej Bix u wáak’al k’áak’il witso’ob yáanal in chowak k’ab wáa ku béeytale’ ta’akum ts’áaten jumpuul ts’u’uts’ kex chen p’el ka’ kóojok tu xa’ay u bóoxel in chi’ ku ts’o’okole’ ka p’áatal junsúutuk ichil in méek’ ka’alikil a wu’uyik u kikilaankil in wíinklal.
Ilustración realizada por Mariana Martínez.

  Ka’ányu tsi mee   nchéetà yoo núù nuú inga ntsiduniyu tàà ndakasi tsikuaá nuí ràà ndaníyu nuú ndua nikanchíi-yoo sa’í naa kunché mancha màà iniyu ña’a ñaa sa’a tono kachi ichiyu tachi ki’vi màà iniyu vii ya’í nuú +in nuú nâ’à kandiso níí rìì kuee nikútà ndi’í maana núù ndadukú ndúchayu nuú kandi nikanchíi tono ñuma yoo kí’via nuú mini yiviyu rìì ndadukí kue tsànì ñaa kuniyu tono ña’a ichan isa… ràà nìnducha ñaá ràà ninduu   Soliloquio me observa la luna por el diván de la conciencia tras la cortina de la noche me encuentra por la rendija del tiempo me funde al abismo de ser yo mujer silente de mi suerte el viento esculca mi sentido acaricia mi piel mi sangre yergue en el desvelo de la madrugada busco esfumarme en el humo de la aurora la luna se refugia en el lago de mi existencia en búsqueda de los sueños de mujer futuro… se desvanecen y amanece.