Poesía

Ilustración realizada por María Orozco

Mi madre llama para preguntar si algún día tendré hijos

Ángel Vargas

Después de enterarse que el cuerpo de un anciano permaneció una década frente al televisor hasta momificarse, mi madre imagina la muerte que me espera; piensa en mis ojos haciéndose pequeños hasta cruzar por un pozo de miedo. Varios años después, aquel rostro se seguía iluminando por la señal abierta, no veo televisión pero mi... Lee más

Portada de “Cadáver Perlogher”, Juan Antonio Alfaro. Fondo Editorial Tierra Adentro, 2023.

Cadáver Perlongher

Juan Antonio Alfaro

Quien se pierde, pierde el yo. Si yo me pierdo… NÉSTOR PERLONGHER Mi cuerpo escribe en formas que no entiendo. SARA URIBE ¿Es el pelo de los muertos el hilo de la conversación? LUIS FELIPE FABRE Retrato hablado del cuerpo antes de ser borrado tenía el aire de una señora. de relación bizarro. realmente se... Lee más

Portada de “Innecesárea” de Jessica Anaid. Fondo Editorial Tierra Adentro.

Innecesárea

Jessica Anaid

IZeus mide con su relámpago de metal mis huesos     pélvicos: caderas estrechas, dicey su diagnóstico frena el impulso de un rayo en la      cabeza de mi hijosiento el fragor detenerse en el hueco final                  y el hueso es un trueno petrificadolas estrías violáceas de mi vientre anuncian que se      aproxima una tormentano... Lee más

Portada_TeoríaDelPolen_VR

Teoría del polen

Victoria Ramírez

De todas las razones para rebelarse, las plantas escogen la lengua. Al echar raíces desmantelan sus dialectos. Este hábito subterráneo causa extrañeza en los humanos. Sus nombres en latín pierden sentido. El verdadero lenguaje es la omisión: una planta no miente si guarda silencio. Comienza como un tubo            comprimido se desgaja                     pasa su lengua... Lee más

Portada de “—La mujer—” de Victoria Guerrero. AUB 43. Agosto, 2022

—La mujer—

Victoria Guerrero

Compartimos este adelanto de poemas, incluidos en —La mujer—, una colección de poesía de la peruana Victoria Guerrero publicada por Álbum del Universo Bakterial, gracias a cuya generosidad es posible traérselos. Yo Yo, Victoria Guerrero, coronada de espinas, hincada en una silla cada 21 días, una palabra me embiste cerca del corazón. De modo que... Lee más

"Tarde lluviosa", Juan C. Ramon. Imagen recuperada de Flickr (CC BY-SA 2.0)

No saldrá la tarde que nos llueve

Donny Limber de Atocha Brito May

iv He querido decirlo todo como suele decirse en las catedrales de una ciudad mal lograda en dudas y retratos, sé lo d i f í c i l m i r a r nos a los o j o s y pensar que es marzo, porkéej sólo los días dieci -siete traen recuer -dos.... Lee más

"Tienda de abarrotes", por Ivan ERS. Recuperada de Flickr (CC BY 2.0)

Historias de la tienda

Forto Crumen

No sé si mi vecino lee mis historias de Facebook y le gusta darme material,o quizá ya se creyó mi frase de «no están a mi nivel”porque vino a comprar jamónno podía decirme si era una bolsa chica o grande,¿me la presta para checarla?,—sí, es de ésta, dijo mientras me pegaba sutilmente en el hombro,—aaaammm,... Lee más

Poema visual realizado por Alan Mendoza Sosa

[sin título] y Ciclos*

Alan Mendoza Sosa

[sin título] Ciclos*   1. CUIR RIUC RUIR CIUC RIIR CUUC RIUR CUIC RIUC CUIR   2. CRIU UIRC UCRI IRCU IUCR RCUI RIUC CUIR   3. RICU UCIR RCIU UICR CRIU UIRC   3.1 CRUI IURC CURI IRUC UCRI IRCU   3.2 UCIR RICU UICR RCIU IUCR RCUI   3.3 IURC CRUI IRUC CURI... Lee más

Nuevo método para hacer gárgaras con lírica (sin ser cursi)

Marco Antúnez Piña

Lírico que no líquido: no lírico. Líquido sí que fluye, sacia y limpia; pero también al lodo que reinventa le impide mutar arroyo en veneno si pierde la emoción de la cascada, el casquete más corvo, el excremento que le sobra a los tantos versos largos. Y la pasión llueve formas impuras para encallar al... Lee más

“Lluvia abstracta” de Taomeister, 2013. Recuperada de Flickr (CC BY-SA 2.0)

El beso de la quinta dimensión

Donny Limber de Atocha Brito May

No importa la hora que la lluvia piense en ti. No importa que el vacío de la noche llore por nosotros. No, no importa que el frío cale el ombligo de mi muerte. No importa que la ausencia sumerja los huesos en la oscuridad de nuestros cuerpos. Lo que importa es tocar tu voz, es... Lee más

Imagen recuperada de Flickr

U SU’UJUY BOONIL A WICHO’OB / EL COLOR VIRGEN DE TUS OJOS

Donny Limber de Atocha Brito May

U su’ujuy boonil a wicho’ob   Bonen ka’alikil tin xook wey chiliken tin k’aane’. Tin xokik eek’o’ob, utia’al in kaxtik tu’ux p’áat u sáasili’ a na’ato’ob ti’ áak’ab.   Ka’a pakten yo’olal a ts’aik u boonilo’ob u juul in wayak’ tu táan u yich Ixchel. Séeba’ankuns a jóosik u jáanpik’e’en yúumbali’ in kuxtal.   Ka’ajen... Lee más

Ilustración realizada por Maricarmen Zapatero

YAYIJEMAL / HERIDA

Susi Bentzulul

YAYIJEMAL Ta jts’is stuch’emal jbek’tal xchi’uk jun kuxinem akuxa tsyayijes jtuch’emal: ta jts’is, ta jchats’is, chjik’av jbak’iltak yu’un oy volajtik vokolil, chlok’talel ch’ayemal ta o’ntonal ta syayijemal jch’iel.   ¿K’uyelan ta jkoles jyayijemal ti mu xchuk sba li ak’obal ta sbe jch’ich’eltake, ti mu kakal chkom li k’exlal ta jchinab xchi’uk ta ko’nton? ¿K’uxi xu’... Lee más

LA STS’UNIK VOKOLIL / SEMBRARON AGONÍA

Susi Bentzulul

  LA STS’UNIK VOKOLIL La sts’unik vokolil ta ch’ul jme’tik banamil, li chopol viniketike, chak’em la skomsanbik xch’ulel, la smilik li ch’ul vitse.   La xchuk sba sk’ob te’etik ta yo’nton ch’ul vits la snet’be yo’nton, la xtuch’be sbe xch’ich’eltak. Sk’ekimol mutetik la sk’atajes sba ta sk’ejimol lajel, chamemik ta yalobaltik li te’tikal chijetike, tsk’el... Lee más

Fotografía recuperada de Flickr (CC BY 2.0)

La culpa es un calendario de año bisiesto (Este no es un poema romántico)

Joana Medellín Herrero

  ¿Te acuerdas cuando nos amarrábamos con las manos vacías dedos de lodo, hartas las uñas de venenos; cuando caminábamos pensando que cambiaríamos el mundo y el mundo nos aplastó como a pulgas sedientas de hasta quince veces su propio peso; y nos iluminamos los ojos con diamantinas de colores, bebimos del tártaro tarro de... Lee más

Fotografía recuperada de Flickr (CC BY-NC 2.0)

Madre pone un huevo

Lucía Rueda

Madre pone un huevo y no sangra. Alguien le besa la frente sudorosa diciendo que el amor es una herida ovalada.   No, madre pone un huevo y su pareja pasa su pico cerca del ojo y los sonidos son nasales, al despedirse como la arena cuando la pareja dice que el amor es tomar... Lee más

Ilustración realizada por Mariana Martínez

Tsätslel cha’añ ma’añik ñajäñtyel / Resistencia al olvido

Juana Karen Peñate Montejo

Tsätslel cha’añ ma’añik ñajäñtyel   Aña’tyäñtytel yä’äch añ tyi uj tyi uj, añ ñajäñtyel ñäch’älbä mi ichaleñ tsäñsaya yik’oty ñajäñtyel k’uñtye’ wälwälñabä, mach juñlajalik isäkläñtyel weñlel, ka’bälob machbä añik ikisiñ mi ch’ämob, joñoñ mi kpekañkbäj ma’añik mikloty ñäch’tyälel kujil jiñi ik’yoch’añbä  wolibä ityilel tyi chämel k’iñ, k’ixiñ ik’ ity’añob wolibä its’uytyälob tyi jajbotye’, ach’päk’añbä lum... Lee más

Tlan xaklixakgatlín / Podría contarte

Manuel Espinosa Sainos

Tlan xaklixakgatlín Tlan xaklixakgatlín lantla talakgxtamikán, tuntlanta tamaklakaskín chu lantla xlilhuwa lhkuyat talakaskín. Tlan xaklixakgatlín lantla chuwanít lapaxkit nkimakni’, lantla tlikgoy xpipilekg kkimpan. Tlan xaklixakgatlín lantla kilikaxyaway lekgokgot pa’pa, lantla stlan tamakgkatsí kkimaknikán akxní lakachín xasasti lekgokgot. Wampi kaxman nitlan wun chu takatsanawa klakgapas chu lantla kilimakgamakglhtinat lekgokgot wata katalakgapasa kmakgamakglhtinama.   Podría contarte Podría... Lee más

"Mujer indígena", fotografía de Ainhoa Sánchez. Recuperada de Flickr (CC BY-NC-ND 2.0)

Tëë ja o’ojkën yukwepy tyëjk’ayo’oy / La muerte es una mujer con rebozo

Diana Domínguez

Tëë ja o’ojkën yukwepy tyëjk’ayo’oy Näx mkaweeuuky ketee jam xux x’atan jekyë’p ëjts n’ejxn ku mejts mxeky jam tseenpatki’py tëë ëjts n’ejxn xë´n japom japom aya’aky mjënkon ¿ja tii ku mkitimy jä’äty? ¿Ja tii ku tëjk’ää xkitimyjënkexy? Näx tsëën pokx jamyët’äjtëk ëjts mejts tsyää kyaxi’iky pety mtsë’ëjkëp wa’ntejn x’ataty ku tëë mtu’utëkey ok wa’ntejn kajanaxy... Lee más

Ilustración realizada por Mariana Martínez

¡Ili ji’ibäkel tsa’ixbä isik’iyob ja’!/La arena del río Tulijá

Canario de la Cruz

¡Ili ji’ibäkel tsa’ixbä isik’iyob ja’! ¡Ili ji’ibäkel tsa’ixbä isik’iyob ja’! Mi ibäch’ob ibä tyi iwi’tyak tye’. Che’ mi jkochel tyi ja’, jiñi baktyak, mi its’äpob ibä tyi kpächälel. Mi kp’ech kchikiñ. ¡Wulwulña tyi ty’añ kñojtye’elob tyi ityamlel ñoj ja!   La arena del río Tulijá ¡La arena del río Tulijá son huesos de ahogados! Se... Lee más

Ilustración realizada por ChangosPerros

Ùnì yòò / Tres meses

Florentino Solano

ÙNÌ YÒÒ   Té kèè ndi ñuu ndì ra kìndòò ndi ndiko ndi nùù ùnì kìì. Iin Kùiyà xìndee ndi Kuliacán, ùnì kùiyà Ñuu Ve’e Ná’un, ùvì kùiyà Uruápan, iin ña Ermosillo, ùxì iin ña San Kintín xí’ín ùvì kùiyà Oxnar. Ichí kùtù’và ñá lo’o sè’e yu kunu ñá xàni ña, té ndá nàmà ndi... Lee más

Imagen recuperada de Flickr. (CC BY 2.0)

ÍICH’AKO’OB / UÑAS

A. Sasil Sanchez Chan

ÍICH’AKO’OB U yíich’akilo’ob in k’abe’ ts’o’ok u ka’anal u la’acht le oochelo’oba’, Máax beet u sip’tal tu ka’ap’éelal in wich. Walkila’, chéen u yelel in woot’el kin wu’uyik, tumen tu pak’ilo’ob xma’ u’uyajili’, júupen in ts’íibt u k’aaba’ob. Nich’kalen. Ma’ tin tsa’ayal in chukbes u yáakam le wíinkilal muukulo’oba’. Tu yáamil u yíich’akil in xts’íik... Lee más

"Fuego", Víctor Bautista. Imagen recuperada de Flickr. (CC BY-NC-ND 2.0)

ME’TATIK / ANCESTRO

Antonio Guzmán

ME’TATIK Talemon ta namey k’ajk’ xtiltunontal ta sba yuk’umal ajk’ubal ta stulanil ejk’etik la spasben ko’tan jich bit’il yabenal jijte’etik la sjam sba te jk’abtake ya skolta sba sok te jochol k’inale ta smakel sjimoch’al lum k’inal.   La spuk beel xojobal ta sjamlej k’inal te k´ajk’e te  jsite la jyil jachel st’ujbil te bitik... Lee más

Ilustración realizada por Mildreth Reyes

ÄJ SIJS/ MI CUERPO

Lyz Sáenz

  ÄJ SIJS tiajk wo’mu pistinis pyuj te’ yäjkpä tzu’is wyiränhomo. Mpijkpa äj tzejk anhäpya mäjapä tzaräjk ijtpamä mumu jamaram yäti matzaste nyose’sera’mpä Taksipä, äj u’ka’is kietpa tzajp äjtzi ampatzi ne tzyiotupä jama. Mejspa sänhpapä tuku. Wo’mpa te’ jama atzykäsi   MI CUERPO germina ceibas en los titilantes ojos de la noche. Toco mi vientre... Lee más

Ilustración realizada por Mariana Martínez

Kë k’ëbjut / Mis lágrimas

Poeta yokot’an

Kë k’ëbjut ulaj pase tuyak’o ch’ijkobi’ ke ulaj uch’ben uyopo nichte’ tuba kë ch’okle. Uch’ul ta’ ek’ kolaj chiktan ubiji ak’ëb tan uwëyiba ik’ik’ pitsil ji’tun, t’ok utikëw ak’ot tuba bëk’tesaya. Wida ya’an ni bak’ët tama ni kuxu ji’ tuba k’in, tama tsëtsël ji’tun ko jëts’e’ ni alas tuba k’in.   Kë wich’ tuba mut... Lee más

Ilustración realizada por ChangosPerros

Wáa ka béeytale’… / Y si puedes…

Ya’ax Ts’unu’un

Wáa ka béeytale’… Kin káantik tu yóok’lal ba’ax ts’o’ok in káantike’ wáa le ken in paktech ka wilik kin wéensik in paakat wáa kin kaxantik wáa ba’ax máaktsil oochelil te’ej múuyalo’obo’ Wáa jump’éel tuunich utia’al in kóocha’at te’ej lu’umo’ ma’ a k’áatik mixba’al mix a wa’alik mixba’al chen na’ate’ jach ti’ le súuktil je’elo’ a... Lee más

Ilustración realizada por Mariana Martínez.

Ka’ányu tsi mee/ Soliloquio

Celerina Sánchez

  Ka’ányu tsi mee   nchéetà yoo núù nuú inga ntsiduniyu tàà ndakasi tsikuaá nuí ràà ndaníyu nuú ndua nikanchíi-yoo sa’í naa kunché mancha màà iniyu ña’a ñaa sa’a tono kachi ichiyu tachi ki’vi màà iniyu vii ya’í nuú +in nuú nâ’à kandiso níí rìì kuee nikútà ndi’í maana núù ndadukú ndúchayu nuú kandi nikanchíi... Lee más

Ilustración realizada por ChangosPerros

Michomej / Gatos

Martín Tonalmeyotl

  Michomej Tekuanyolkatsitsintin uan tekitsajtsej tlayoua. Uan tetlachaltsiaj inka inkonetsajtsilio kuak yetixtok kochistle. Uan uanotlajkalej ipan laminajkajle ken kana tikijtosia okintlalilijkej para ompa manouisokikan. Notajtsin kijtoua: —Maijke xkinkauile kanpa ipan intsajtsilio techiliaj tla yaka yemikis noso tlinon yeuajlo toyakapan— Nikneke nikasojkamatis notajtsin maske tej melauak yonechkuaxotlaltijkej niman xnimate kenejke, nikontilana nocharpe niman sesentemej nikinuaxinia ika... Lee más

Fases del eclipse mostrando el movimiento aparente del Sol en el cielo. 2 de julio de 2019. Observatorio Interamericano del Cerro Tololo. Flickr (CC BY-NC 2.0).

Uémbekua / Querencia

Rubi Tsanda Huerta

Uémbekua Tatá Jurhíata Ch’piri énka no uarhíjka énka ménku isi irekajka énka étskuntka t’intskakua interhu parhákpeni   Naná Kutsí T’intskakua mereasïndi eska tiamu plataeri énka iatsïtapajka urapiti naná kutsí énkari t’intskantka chúrekua   Uiripitiecha enkaksï májku úkuarhintka jurhítikua jimpo enkaksï ópchakurhajka ka pápk’anaskuarhini auandarhu eratperasïndi, uandániakua jinkoni   Auandarhuksï étskurhintati t’ijkutarhantskuecha Jurhíata t’iréntasïndi uetarhinchasïndi ka... Lee más

Ilustración realizada por ChangosPerros

Akin uetska satepa / El que ríe al último

Sixto Cabrera González

Akin uetska satepa                  Achi kuali uetska. Nej, ni yol cho ka tok.   El que ríe al último. Ríe mejor. Yo, estoy llo ran do. TLAIXPANYOTL Se Ejekatl noixko kipepetsoua. Ome Tej timo ajuiakneloua tlen ika nej notlakayo. Eyi Yej siuatl nech momamaltia.   PRESENCIA l El... Lee más

"Nina mixteca de frente, 2216". Fotografía por Raul Estrada Discua, parte del Archivo Fotográfico México Indígena, Colección "Mixtecos", del Instituto de Investigaciones Sociales, UNAM.

Yiki kuñu koyo / Cuerpos vacíos

Nadia López García

Yiki kuñu koyo Chi kukana ini koo vichi, kakana ini kiti yata chayika kuni kusu.   Kuu kanaxin ni’in ta so´o ra ka’nda ini. Cuerpos vacíos Porque la tristeza no es de ahora, es un animal viejo con el que nos obligaron a dormir.   Hay gritos tan mudos que nos ensordecen y nos rompen... Lee más

Ilustración realizada por Mariana Martínez

Esquipulas

Juventino Gutiérrez Gómez

  Esquipulas Winën yik amitëy yi uumy jits kiaxëktsontip ja tsempejxt jits nyamyukitip ixä´ ujtsjoot miti yik te´jp Esquipulas. Ixä´tsyontäjky, kuy jääjts ja tsuunk koojts, ja Kumäntuk ja tsyinäytsi. Kayi tsempejxt yë t´nijäwiti jayi tkunojktäjktë mët yiy jä´të ja wumpojk miti yik kaxëjktip ja koojts të´jts nijpy. Esquipulas   Cuánto silencio para que nazcan los... Lee más

"Océano", Joel Hatfield. Fotografía recuperada de Flickr. (CC BY-ND 2.0)

Tujis’yore’ / Lenguaje de lluvia

Mikeas Sánchez

Tujis’yore’ Te’ ore’ isanhtzi’upätzi’ äj’ mayis’ tumä’ a’a’re makapä’ meya’omo, komonhpapä jana’ nhtyi’okoya, jana’ jyampä’yaä, tumä’ nhkya’etzyiä wyajnapyapäis te’ jojpajk, nyiä’ tzampapäis te’ tuj’, äj’ ore’ sonepä’punuramte makyajpapapä mäja’meya’omo, nyi’etyajpapäis pekatzame omyajpapä kanajse’. Nakpapäte’mapasyi’ram, Na’kyajpatzi, mpe’tyi’ajpatzi tzame’ nhkympasenh’omo meya’nä’. Yä’ ore’ käsipä’ tzäki’re, te’ sunhyajpasepä’tzäkijse mpäkyajpapä’ tzajpomo ijtpak säk u te’ mäja’a’a’seram jene’ sunyi’ mijsyi’ajpapä... Lee más

Ilustración realizada por ChangosPerros.

Xab / Abismo

Miguel Pérez Sántiz

Xab Mu jna´ jayib ja´vil xa oyun ta ik´al osil. Kajvalinoj li yajval Ch´en vitse; xibal sba tsjochanan nak´obaliletik ta yik´sut´anil xab.   Vo´ne xa ta yok´ Yibex ek´en la jk´an jk´ulejal, sbatlej osil chkich´ jvokol ta yutil ch´ene.   K´alal li tub ta banomil, li jch´ulel chyal batel ta sjamlejal ik´al vits, ta o´lol... Lee más

Ilustración realizada por Mildreth Reyes.

¿Bit’il xk’opoj te jna’jibal ta atojol? / ¿En qué idioma me hablan tus recuerdos?

Adriana López

¿Bit’il xk’opoj te jna’jibal ta atojol?  Ya sk’oponon sok te sna’elal  k’ixin kajpel  te spasbey slok’omba abiil  ta jababet sbojch’al.   Ya sk’oponon sok te ch’ul k’op  la atuuntes k’alal ch’abajat ta stojol Ajawetik  yu’un jich alamantesbey tebuk te swoklajel  sok yok’el antswiniketik.    Ya sk’oponon sok te ya’yejul k’inal  la atuuntes k’alal la ak’opon... Lee más

Ilustración realizada por Mildreth Reyes.

Áak’ab ts’unu’un / Colibrí de noche

Donny Limber de Atocha Brito May

Áak’ab ts’unu’un   Chan ts’unu’une’ suunaj tin wóol, suunaj u sut u ts’ook in múus ik’.   Suunaj u sut u ts’ook u yiik’ u ki’imak óoli’ in wóol ichil u xiik’ puksi’ik’al.   Tu yajsaj u yóol in wayak’o’ob ma’ tu cha’a u lúubul xan in náayo’obi’ ich u áak’al ja’i’ joljeako’ob.   Ma’... Lee más

Portada de "La bestia que habito" (Herring Publishers, 2022).

Adelanto de “La bestia que habito”

Alan Mendoza Sosa

Pelo humano   El documental que vi hoy sobre el satanismo me recordó a la exhibición que visité en el Palais de Tokyo. Era una instalación de varios trabajos de Anne Imhof que también era multimedia, incluía arte sonoro, pintura, fotografía analógica, arte encontrado, arte audiovisual, performance, música, escultura y hasta un tipo de antiarquitectura,... Lee más

Detrás de tus ojos

María Elisa Schmidt

Para Eliane Schulze Santín   Porque te juro que detrás de todo este smog están los volcanes y cuando el día es claro su imagen puede perderse ante la mirada distraída de un conductor apresurado. Y cuando brillan tus ojos después de tus enojos y tus penas, deslumbras hasta el más ciego de los hombres.... Lee más

Arturo Loera, Algunos sueños sobre el capitalismo. Portada de Axel Rangel.

ALGUNOS SUEÑOS SOBRE EL CAPITALISMO

Arturo Loera

PRIMER SUEÑO SOBRE EL CAPITALISMO    Las preguntas escondidas entre las plumas de una paloma. Échale maíz.    El cisne degollado.  Su cabeza adorna la esquina de las avenidas Juárez  e Independencia.    Y si todo esto es posible y bello es el resultado absurdo del primer sueño que tuve sobre el capitalismo.   Para... Lee más

Ilustración realizada por Mildreth Reyes

Cómo no ahogarse en la imagen: Surrealismos del siglo XXI

Horacio Warpola

Si André Breton abriera un TikTok, lo abandonaría automáticamente. If André Breton opened a TikTok account, he would automatically abandon it. Crear el mito, matar el mito, resucitar el mito, hacer un meme con el mito, shitpostear el mito. Create the myth, kill the myth, resuscitate the myth, make a meme with the myth, shitpost... Lee más

Recuerda cuerpo

Noel René Cisneros

Caminamos por las calles de la Alejandría de hace un siglo, a nuestro paso la nariz se inunda con la fragancia de las especias —cúrcuma, canela, azafrán, romero— y a nuestros ojos el colorido de las telas y de los tapices en las tiendas, las conversaciones a veces a gritos nos abruman, incluso las que... Lee más

Velar el fuego

Juan Esmerio

Mauricio Molina, a su memoria   Hora pactada en las sombras.   Hay alcohol, delicias a la mesa, manos como áspid, polvo, pólvora. Hay armas como para dotar a una legión. Hay euforia propia de coliseo romano: no el dedo pulgar: es el índice compulsivo el que alardea.   La creación del armero ruso Mijaíl... Lee más

Cristo cuatro veces frente al espejo.

Alan Valdez

I.   En el origen, Carlos Oswall, pensó en Cristo sosteniendo al mundo en una mano, y en la otra, las cuatro estaciones de madera. No sabemos cuál mano contuvo qué.   No importa mucho.   Ambos símbolos. Aún en boceto pesaban por igual. Como si de una Temis brasileña se tratara.   En el... Lee más

Ilustración realizada por Mildreth Reyes

Tlajkoiuan / Media noche

Martín Tonalmeyotl

Tlajkoiuan   Tlayouisyotl no se ojtsintle, ueye kauitl kampa uele noteixpantilia tonakayotl niman atlatsiochiualyotl. On tonajle, koskaxochimej, ichkatonakayotl niman se kech cigarro kalaktsiaya ipan notanajtsin uan onechmamaltikej. Otikiskej kuak ye nisi tlajkoiuan. Otsiajkej otikintlajpalotoj on yeualajakamej. Totlakeual otechtomilej kampa cigarrito iuan meskalito, tikoniskej niman tikpokiskej ne kuak yotasikej iyelko Topiltepetl, kampa kuak kanaj tasis kipiya... Lee más

Ilustración realizada por Mildreth Reyes

YALOBAITIK / BALDÍO

Susi Bentzulul

AK’OBAL   ¿K’usi ti chk’a’ ta jbakiltale…? ¿Mi ja’ jna’ li abi ta jok’ ka’i lok’el buy mukul ta ch’aybil o’ontonal, mi ja’ jna’ ti ta jlok’esot tal ka’i ta ts’ijetale…?   ¿K’usi xu’ jpas k’alal chvul ta jol ko’onton li asate ti chkil avokol k’alal ch’inot to’ox e…? Ta jkoltaot ka’i, mu xu’ ku’un:... Lee más

Ilustración realizada por Mildreth Reyes

U juum k’ayt’aani’ k’uk’melk’uk’um / El sonido de la poesía emplumada

Donny Limber de Atocha Brito May

U Ka’a-síijil maaiaso’ob   . Utsi’ ile’ex in yajkunaje’ex…   U’uy a wu’uye’ex u junjumk’ayt’ani’ in ik’ t’aanil:   Yakunajil Its, beet bey ma’a ta wu’uyik u ki’ichkelemk’aayilo’ob ti’ le ka’ano’obo’, ba’ale’, ichi’ a náaye’, u’uy a wu’uy u mina’an xuuli’ t’aan yéetel u samalche’e’ junjunabk’uj.   .. Yakunaj XTe, meent bey ma’ ta wilik... Lee más

Pellicer, C., & Zaid, G. (2001). Antología mínima. Fondo de Cultura Económica.

Antología mínima

Carlos Pellicer

DESEOS A Salvador Novo TRÓPICO, para qué me diste las manos llenas de color. Todo lo que yo toque se llenará de sol. En las tardes sutiles de otras tierras pasaré con mis ruidos de vidrio tornasol. Déjame un solo instante dejar de ser grito y color. Déjame un solo instante cambiar de clima el... Lee más

Ilustración realizada por Maricarmen Zapatero

Espuma de luna

María Elisa Schmidt

I En el espejo Una cara sin brillo. Detrás de la luna Hay un páramo Donde brota e s p u m a   Las tazas sucias Presentan augurios. Paisajes uránicos Se forman Sobre el cuerpo De la mujer A la luz de la luna.   Sobre la mesa Montañas blancas Salpicadas de ceniza Procesiones... Lee más

Una punzada en el alba de cada respiración

Arturo Santana

Para Luis Alberto Arellano en su 5º. Aniversario QEPD     nacimos húmedos en el húmero hueso de la batalla decidida presurosos corremos al tibio frescor de la tumba LAA (1976-2016)       Como consigna de vida en el trance de un episodio ruptura: “no llegaré a los 40”, sentenció Luis Alberto al azar... Lee más

Poemas sobre deberle dinero a Elektra

Zauriel

— Le vi y supe que me iba a encular — Destello de su ojo contra el mío                      flechazo, tiene un rostro apenitas para quedarse pensando en sus fragmentos durante horas sin aburrirse tanto, no, no es eso                  ... Lee más

Kenopsia, o la incertidumbre de edificar ciudades sobre pantanos

L. Ham

Accidente En la Plaza de las Tres Culturas se imita el vuelo del ave. Los fantasmas juegan a mover patinetas y hay quienes caen por la reja hacia el pasado. Hay grietas entre los adoquines y el zacate clama por su templo. Hay ruinas que observan a los cuerpos deslizarse. Deslizarse y enfrentar al sol... Lee más