Tierra Adentro

Chjoòn xi títso tinchja̱a (Ruth Figueroa)

Nací en San José Tenango, Oaxaca, en 1972. Mi educación preescolar, primaria y primer año de Secundaria los realicé en Huautla de Jiménez. Después, en la ciudad de Puebla, realicé mis estudios de preparatoria y profesional como Arquitecta en la Benemérita Universidad Autónoma de Puebla. El amor a mi lengua y cultura me ha llevado a realizar algunos talleres y diplomados.
Fotografía de Arturo Añez, 2023. Recuperada de Pexels.
0 207

Me jé xi tibichjía? Taa̱ taa̱ ma nga títsatena̱ nga kaya nimana̱ me jé tjinle ts'ena? me jé xi tibichjía? Tóna̱ ts’oa kjo̱a̱bijnachon ku̱i̱ xi ts’oano nganꞌio ku̱i̱ xi ts’oano ngiꞌan jamana̱ fátile tíxijénna̱ Me jé xi tibichj’ía nga k’o̱a̱kjimaten?  nimana̱ tífa'a kjo̱a̱jñai tíbatejé jamana̱ choa choa tíxijenle̱ ku̱i̱ tíxini sond’e nga k’o̱a̱kjimaten Tífa'á kjo̱a̱jñai tijnoy'ae Choai jngo kjo̱a̱jetja tokon tofi tofi tífa'ajen nga n’iona je kif'aai kjo̱a̱ biyana choya̱i̱ ka̱o̱kjo̱a̱ nga to inda to nangi    koan xkjoeyanni naxóle kjo̱a̱bijnachon kjoan yo’o kjoan chind’eni tsenna Lamentos del árbol Ta ta retumba mientras me hieren, el hacha hiere mi corteza, ¿qué culpa tendrán mis tiernos retoños? ¿qué penitencia estaré cumpliendo? ¡Doy vida! ¡Soy vida! ¡Soy la fuerza! ¡Doy la sombra! mis raíces tienen sed Que penitencia estaré cumpliendo mi corazón se desgarra mis raíces poco a poco se van secando por eso se vuelve en desierto la tierra.