Tristeza

Antonio Barrientos, La ciudad es otra, 2020

Solombría Fascismos viejos, masculinidades frágiles y melancolía

Tonatiuh López

La palabra solombría refiere a un lugar o región que, por su orientación, casi siempre está en la sombra. Sinónimo de la palabra de raíces latinas umbría, que define la región de las montañas de Italia que por estar orientadas al norte no reciben luz del sol, solombría es una versión castellanizada del término que... Lee más

Ilustración realizada por Mariana Martínez

Kë k’ëbjut / Mis lágrimas

Poeta yokot’an

Kë k’ëbjut ulaj pase tuyak’o ch’ijkobi’ ke ulaj uch’ben uyopo nichte’ tuba kë ch’okle. Uch’ul ta’ ek’ kolaj chiktan ubiji ak’ëb tan uwëyiba ik’ik’ pitsil ji’tun, t’ok utikëw ak’ot tuba bëk’tesaya. Wida ya’an ni bak’ët tama ni kuxu ji’ tuba k’in, tama tsëtsël ji’tun ko jëts’e’ ni alas tuba k’in.   Kë wich’ tuba mut... Lee más

Ilustración realizada por ChangosPerros

Akin uetska satepa / El que ríe al último

Sixto Cabrera González

Akin uetska satepa                  Achi kuali uetska. Nej, ni yol cho ka tok.   El que ríe al último. Ríe mejor. Yo, estoy llo ran do. TLAIXPANYOTL Se Ejekatl noixko kipepetsoua. Ome Tej timo ajuiakneloua tlen ika nej notlakayo. Eyi Yej siuatl nech momamaltia.   PRESENCIA l El... Lee más

"Nina mixteca de frente, 2216". Fotografía por Raul Estrada Discua, parte del Archivo Fotográfico México Indígena, Colección "Mixtecos", del Instituto de Investigaciones Sociales, UNAM.

Yiki kuñu koyo / Cuerpos vacíos

Nadia López García

Yiki kuñu koyo Chi kukana ini koo vichi, kakana ini kiti yata chayika kuni kusu.   Kuu kanaxin ni’in ta so´o ra ka’nda ini. Cuerpos vacíos Porque la tristeza no es de ahora, es un animal viejo con el que nos obligaron a dormir.   Hay gritos tan mudos que nos ensordecen y nos rompen... Lee más

Ilustración realizada por ChangosPerros.

Xab / Abismo

Miguel Pérez Sántiz

Xab Mu jna´ jayib ja´vil xa oyun ta ik´al osil. Kajvalinoj li yajval Ch´en vitse; xibal sba tsjochanan nak´obaliletik ta yik´sut´anil xab.   Vo´ne xa ta yok´ Yibex ek´en la jk´an jk´ulejal, sbatlej osil chkich´ jvokol ta yutil ch´ene.   K´alal li tub ta banomil, li jch´ulel chyal batel ta sjamlejal ik´al vits, ta o´lol... Lee más